Odpowiedz  Napisz temat 
Strony (7): « Pierwsza [1] 2 3 4 5 Następna > Ostatnia »
Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe
Autor Wiadomość
lucyna

*****


Postów: 935
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Sep 2010
Status: Offline
Post: #1
Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

Od pewnego czasu łazi mi po łbie pewien pomysł. Chcę promować niestandardowe atrakcje naszego regionu, przedstawić w sposób trochę odmienny nasze góry, a przede wszystkich zapoznać wszystkich zainteresowanych ścieżkami dydaktycznymi, ekomuzeami wytyczonymi na terenie Podkarpacia. Takich tras mamy ponoć ponad 200, część z nich znam, o części słyszałam, po kilkunastu oprowadzam. Mam dość dużo przewodników i folderów więc mam nadzieję, że to co pragnę zrobić będzie na dość dobrym poziomie "merytorycznym" i że ktoś tu zaglądnie raz czy dwa.



Nieznane atrakcje http://www.grupabieszczady.pl/index.php?...Itemid=242
29-09-2010 07:19 PM
Odwiedź stronę użytkownika Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
lucyna

*****


Postów: 935
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Sep 2010
Status: Offline
Post: #2
RE: Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

Połonina Wetlińska
Połonina Wetlińska pokryta się siecią szlaków PTTK-owskich, które jednocześnie są ścieżkami przyrodniczymi BdPN. W punktach kasowych parku można nabywać tańsze bilety na ścieżki i droższe na szlaki turystyczne. Osoby, które wykupują bilety na ścieżki otrzymują karteczki na których podano w skrócie najważniejsze informacje dotyczące przebiegu trasy przyrodniczej i jej walorów poznawczych. Oprócz tego można nabyć za niewielkie pieniądze bardzo interesujące, bogato ilustrowane przewodniki wydane przez Ośrodek Naukowo-Dydaktyczny Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Ustrzykach Dolnych. Autorami publikacji są pracownicy naukowi i dydaktyczni parku. Przez ten potężny masyw górski przebiega aż dwie ścieżki przyrodnicze BdPN: "Połonina Wetlińska" symbol pełnik europejski i "Suche Rzeki-Smerek" symbol jodła. Oprócz tego u podnóży Połonin Wetlińskiej i Caryńskiej znajduje się nie oznakowana w terenie w sposób tradycyjny ścieżka dendrologiczno-historyczna "Berehy Górne" symbol gałązka kwitnącej dzikiej jabłoni. Jest jeszcze jedna Jaworniki ale ona dostępna jest tylko i wyłącznie pod przewodnictwem pracownika parku.

"Ścieżka przyrodnicza Połonina Wetlińska Przewodnik"
opisuje wszystkie trzy warianty wejścia na Połoninę. Jest to praca zbiorowa napisana przez: Beatę Szary, Adama Szarego, Barbarę Ćwikowską i Cezarego Ćwikowskiego.
Autorzy przedstawiają całą ścieżkę, wszystkie jej trzy warianty: Berehy Górne - Przełęcz Orłowicza - Stare Sioło liczący 1-24 przystanki, Przełęcz Wyżna - schronisko przystanki 1A - 7A, Górna Wetlinka do szlaku żółtego przystanki 1B - 3B.
Moim zdaniem najbardziej malownicze, szczególnie jesienią i ciekawe pod względem przyrodniczym są okolice Osadzkiego Wierchu. U jego podnóża znajduje się przystanek 11.

"Przystanek 11. Borówczysko na rumowisku skalnym (1200 n.p.m.)
U podnóża skalnego grzbietu, gdzie pod cienką darnią zalega warstwa grubego rumoszu, trafiamy na borówczysko piargowe. Pośród borówki czarnej i brusznicy (rys.15) dużo tu kosmatki gajowej, lepnicy rozdętej (rys.12) i rozchodnika karpackiego (fot.10). Miejscami spotykamy też rośliny charakterystyczne w tym zbiorowisku: żółto kwitnący pszeniec Hebricha (rys.15) oraz różę alpejską (jedyna w Polsce róża bez kolców) (rys.16). Takie zbiorowisko powstaje najczęściej na obrzeżach widocznych piargów, doprowadzając z czasem do ich całkowitego zarośnięcia. Glebę stanowią tu bardzo płytkie i kamieniste regosole. Pośród najeżonych grchotów znajdziemy również fragmenty borówczyska mszystego z obfitymi poduchami mchu płonnika (rys.15). Gdzieniegdzie można tu dostrzec bażynę obupłciową (rys.15) - roślinę alpejską."
Przewodnik jest bardzo bogato ilustrowany, przeważają ryciny ale posiada także wkładkę z 24 kolorowymi ilustracjami. Są tu zdjęcia Cezarego Ćwikowskiego, Adama Szarego i R. Prędkiego. Mi szczególnie spodobało się zdjęcie Cezarego przedstawiające 4 ślimaki winniczki, są tu także piękne portrety: puszczyka uralskiego w scenerii zimowej, jaszczurki zwinki i krogulca. Tę ostatnią fotografię można obejrzeć na stronie Pąństwa Ćwikowskich http://www.cwikowscy.pl

[b]Tytuł: "Ścieżka przyrodnicza "Połonina Wetlińska" Przewodnik"
Autor: Beata Szary, Adam Szary, Barbara Ćwikowska, Cezary Ćwikowski
Wydanie: I
Stron: 61
ISBN: 83-88505-40-8
Wydawnictwo: Ośrodek Naukowo-Dydaktyczny Bieszczadzkiego Parku Narodowego
Ustrzyki 2001

[/b]



Nieznane atrakcje http://www.grupabieszczady.pl/index.php?...Itemid=242

Ten post był ostatnio modyfikowany: 26-03-2012 10:18 PM przez lucyna.

29-09-2010 07:22 PM
Odwiedź stronę użytkownika Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
Stasiu

*****


Postów: 16,430
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Mar 2008
Status: Offline
Post: #3
RE: Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

No Lucyna, co tak bojaźliwie. Wal na całego. Jeżeli nie boisz się całej zgrai (bandy) Forumowiczów GŚ, to organizuj, wymyślaj i zapraszaj. Na tamte tereny najlepiej Ci chyba pomoże (nie chcę za nią mówić) nasza zacna Modzina - Gosia3czek. Tylko gdzieś się zapodziała. Jeżeli takie spotkanie z nami przeżyjesz, to będziesz mógła sobie pogratulować (żart) Toungue Nie jesteśmy tacy straszni Shy



Góry się nie zdobywa, góry nas wpuszczają.
29-09-2010 07:26 PM
Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
lucyna

*****


Postów: 935
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Sep 2010
Status: Offline
Post: #4
RE: Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

Sie robi.
Na razie przeniosę posty z innego forum, z tego, którego zostałam zbanowana. Nie chcę aby moja praca zmarnowała się. Może komuś przyda się. Potem będę sukcesywnie przedstawiać poszczególne trasy.
W sobotę będę ponownie na ścieżce w Brzozowie Zdroju. Najprawdopodobniej będziemy nią szli w czasie I rajdu im. Żubryda. W przyszłym tygodniu postaram się coś na ten temat skrobnąć.
Za każdą pomoc będę niezmiernie wdzięczna. Najbardziej mi zależy na zdjęciach. Nie fotografuję, nie mam więc ozdóbek do tekstów.



Nieznane atrakcje http://www.grupabieszczady.pl/index.php?...Itemid=242
29-09-2010 07:38 PM
Odwiedź stronę użytkownika Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
lucyna

*****


Postów: 935
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Sep 2010
Status: Offline
Post: #5
RE: Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

Moim zdaniem jedną z najbardziej interesujących publikacji omawiających trasy dydaktyczne jest "Przewodnik Ścieżka przyrodnicza "Suche Rzeki - Smerek" Tomasza Winnickiego i Grażyny Holly. Jest to maleńkie kompendium wiedzy nie tylko o ścieżce ale także o bieszczadzkiej przyrodzie. Autorzy odnotowali we wstępie: "Zapraszamy na wspólną wędrówkę ścieżką przyrodniczą na szczyt Smereka. W poznawaniu przyrody pomoże nam przewodnik, opracowany z myślą: "więcej wiedzieć, więcej widzieć, więcej przeżyć". Moim zdaniem osiągnęli swój cel. Po tę książeczkę często sięgam, gdy chcę sobie przybliżyć jakieś zjawisko przyrodnicze czy odpowiedzieć w podstawowy sposób na pytanie: co to jest, co widziałam. Ścieżka wiedzie bardzo urozmaiconym terenem, można na niej napotkać wiele interesujących zbiorowisk roślinnych, śladów bytowania zwierząt, a i pod względem widokowym, krajoznawczym jest ciekawa. Dodatkowym plusem jest to, że bardzo rzadko jest wykorzystywana turystycznie, mało osób wędruje tym szlakiem zaczynającym się w Zatwarnicy. Jak interesujące są to okolice możemy przekonać się oglądając relację Hako, która niedawno została umieszczona na Forum http://www.321gory.pl/php...?t=8016&start=0 .
Trasa liczy 20 przystanków, wiodących najpierw doliną Rzeki, a potem przez lasy, polany śródleśne, połoniny. Autorzy dużo miejsca poświęcili omówieniu dwóch pierwszych przystanków: ekosystem potoku górskiego i poznajemy mieszkańców oczka wodnego. Przedstawili biologię następujących gatunków: chruścik, jętka, widelnica, kiełż, wypławek, pstrąg potokowy, strzebla potokowa, głowacz pręgopłetwy, kumak górski, traszka karpacka, pijawka końska, pływak żółtobrzeżek, nartnik powierzchniowiec. Bardzo dużo można także dowiedzieć się o działalności potoku górskiego i zespole olszynki karpackiej, dolinie potoku górskiego, podstawowych gatunkach lasotwórczych.
Książeczka wydana w 1997 r. jako jedna z pierwszych? pierwsza? w cyklu omawiającego ścieżki przyrodnicze BdPN zawiera 55 rycin i 24 fotografie. Posiada jak wszystkie przewodniczki tego cyklu podsumowanie napisane w języku angielskim.


Wspomniane przeze mnie opisy pierwszych przystanków są obszerne, przepisywanie ich zajęłoby mi zbyt dużo czasu więc przedstawię przystanek 5. Ciekawy pod względem przyrodniczym, a przy okazji krótki.
"Przystanek 5. Różnice pomiędzy olszynką karpacką, a olszynką na gruntach porolnych.
Patrząc w dól i na zbocze ponad drogą możemy porównać ze sobą dwa zbiorowiska leśne. Pozornie wydaje się, że są do siebie bardzo podobne, ponieważ w obydwu przypadkach gatunkiem dominującym w drzewostanie jest olsza szara. Poniżej drogi, nad potokiem, występuje płat bardzo cennego pod względem przyrodniczym zespołu olszynki karpackiej. Bogactwo florystyczne tego zespołu uwarunkowane jest specyficznymi glebami - madami, powstającymi na terasach zalewowych potoku górskiego (patrz opis przystanku nr 3). Po przeciwnej stronie drogi, na gruntach porolnych rozciąga się zbiorowiska z olchą szarą. Pierwotnie występował tutaj las bukowo-jodłowy, który w XVII w. wycięto w celu poszerzenia areału pól i łąk. Kiedy wieś opustoszała, rozpoczęła się wtórna sukcesja lasu. Obecnie warstwę drzew tworzą lekkonasienne gatunki, jak: olsza szara, wierzba iwa (ryc.18) i brzoza brodawkowata (ryc.28), a warstwę krzewów: bez czarny i koralowy oraz leszczyna (ryc.19). Jest to zbiorowisko niestabilne, o czym świadczy występowanie w runie roślin pochodzących z różnych środowisk (łąkowych, ziołoroślowych, leśnych i ruderalnych). Późnym latem zakwita tu ruderalny gatunek rudbekia naga (ryc.28) - wysoka bylina o żółtych kwiatach.
Ponieważ fragment lasu olszowego położony jest w obszarze ochrony częściowej, zaplanowano tu eksperyment polegający na przyśpieszeniu sukcesji poprzez wprowadzenie docelowych gatunków jakimi są jodła i buk".

Tytuł: "Ścieżka przyrodnicza "Suche Rzeki-Smerek Przewodnik"
Autor: Tomasz Winnicki, Grażyna Holly
Wydanie: I
Stron: 56
ISBN: 83-903209-4-0
Wydawnictwo: Ośrodek Naukowo-Dydaktyczny Bieszczadzkiego Parku Narodowego
Ustrzyki Dolne 1997



Nieznane atrakcje http://www.grupabieszczady.pl/index.php?...Itemid=242

Ten post był ostatnio modyfikowany: 29-09-2010 08:05 PM przez lucyna.

29-09-2010 07:40 PM
Odwiedź stronę użytkownika Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
lucyna

*****


Postów: 935
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Sep 2010
Status: Offline
Post: #6
RE: Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

Dziś pogadam sobie o bardzo tajemniczej ścieżce. Niewiele osób wie, że ona istnieje, nie jest uwzględniona na mapach, nie ma o niej wzmianki w przewodnikach. Na ostatnim szkoleniu na licencję parku zaproponowałam połażenie po niej, Koledzy przewodnicy w większości z PTTK Rzeszów byli zdziwieni, nawet Oni nie wiedzieli o wytyczeniu tej trasy . Na szczęście zgodzili się i prawdę powiedziawszy wszyscy byliśmy zauroczeni tym miejscem jakże znanym, a jednocześnie jakże tajemniczym. Smile Szkolenie prowadziła pani Grażyna Holly, krok po kroku odkrywała nam uroki doliny Prowczy, "odczytywała" krajobraz, gawędziła o przeszłości, która mimo, że przeminęła to jednak trwa w podmurówkach chat, śladach dawnych zagród, w zdziczałych sadach, w pozostałościach po dawnych traktach itd.
Ścieżka dendrologiczno-historyczna "Berehy Górne" nie jest wytyczona w tradycyjny sposób. Jej przebieg w terenie oznaczają tyczki z tabliczkami z numerem przystanku i z symbolem trasy czyli kwitnącą gałązką dzikiej jabłoni. Liczy 18 przystanków znajdujących się pomiędzy dwiema przełęczami: Wyżniańską i Wyżną. To jedno z nielicznych miejsc, gdzie można w miarę swobodnie, "pozaszlakowo" wędrować po Bieszczadzkim Parku Narodowym. Oczywiście jest to strefa ochrony częściowej i chyba w pewnej mierze krajobrazowej. Trasę można też obserwować z drogi, wielkiej obwodnicy. Łaziłam tam tylko wiosną, trochę obawiam się tej trasy w czasie bujnej wegetacji. Mam lekkiego bzika, który trochę podsycił jeden z moich Kolegów, były pracownik parku narodowego. Nigdy bowiem nie chciał nas zabrać na wędrówki dolinami Prowczy czy ścieżką Ustrzyki Górne - Wołosate latem czy wczesną jesienią z powodu obecności w tych miejscach dużej ilości żmij zagzakowatych. Sama niegdyś wpakowałam się w niebezpieczną sytuację w czasie, gdy te węże opuściły zimowe kryjówki. Odeszłam na bok na jednej z carynek na Połoninie Caryńskiej, tam, gdzie są duże ilości zebranych jeszcze przez Bojków kamieni i wlazłam w żmijowisko. Na szczęście instynktownie zamarłam, gdy usłyszałam charakterystyczny syk kilku osobników dobrze widocznych na stosie kamoli i pod brzózkami. Zwierzaki dość długo uspokajały się, a potem rozpełzły. W podobnych okolicznościach został ugryziony jeden z Kolegów przewodników. Wolę nie kusić losu. Wiosną za los trasa typu cud, miód i malina.

Nie wyobrażam sobie zwiedzania tej trasy bez przewodnika. Na szczęście została wydana niezwykle interesująca broszura opisująca krok po kroku całą trasę. "Przewodnik Ścieżka dendrologiczno-historyczna "Berehy Górne" Grażyny Holly i Beaty Szary to maleńka, napisana "lekkim piórem" monografia tej nieistniejącej wsi. Jest to ścieżka historyczna więc bardzo dużo miejsca Autorki poświęcają Bojkom, ich zwyczajom, sposobie życia, gospodarowaniu. To swoista gawęda przewodnicka wprowadzająca czytającego w arkana historyczno-przyrodnicze.
Ścieżka jak wspomniałam liczy 18 przystanków:
- panorama gór - historia, a przyroda (855 m n.p.m.)
- ślady dawnej zagrody (850 m n.p.m.)
- zdziczały sad owocowy (850 m n.p.m.)
- stara wiejska droga (854 m n.p.m.)
- dwór w Berehach Górnych (795 m n.p.m.)
- rola potoku górskiego w życiu dawnych mieszkańców (795 m n.p.m.)
- ślady dawnej struktury wsi (815 m n.p.m.)
- wypas owiec i bydła - dawniej i dziś (820 m n.p.m.)
- buczyna z popastwiskowymi formami drzew (810 m n.p.m.)
- nieistniejąca cerkiew (760 m n.p.m.)
- ślady dawnej karczmy wiejskiej (750 m n.p.m.)
- pastwiska dawniej i dziś (770 m n.p.m.)
- bacówka (780 m n.p.m.)
- budowa fliszu karpackiego (785 m n.p.m.)
- odkrywanie śladów dawnej zagrody (795 m n.p.m.)
- widok na dolinę dawnej wsi (850 m n.p.m.)
- dawna droga do Wetliny (870 m n.p.m.)
- Przełęcz nad Berehami (880 m n.p.m.)
Przewodnik jest bardzo bogato ilustrowany, zawiera 47 ryc, część z nich stanowi cykl, tak że ilość rysunków jest znacznie większa, mapy katastralne, plany np. cerkwi, wkładkę z 26 kolorowymi fotografiami. Na okładce jest mapa z przebiegiem trasy.
Autorki w opowieść o Bojkowszczyźnie wplotły fragmenty pamiętników: prof. Schramma i Marcina Smarzewskiego. Całość jak wspomniałam jest bardzo atrakcyjna, także wizualnie. No i bardzo tania. Ten przewodniczek kosztuje w punktach kasowych BdPN 1.30 zł

"Przystanek 8. wypas owiec i bydła - dawniej i dziś (820 m n.p.m.)
Spoglądając na dolinę możemy obserwować elementy dzisiejszego pasterstwa: stada owiec, koszary i bacówkę. A jak było dawniej? Pod koniec maja gospodarze oddawali watahowi swoje stada na letni wypas, który odbywał się na połoninach. Ludowym sposobem liczenia było używanie tzw. "rawaszów", czyli deseczek, przeciętych na dwie części, na których wyryte były karby oznaczające ile owiec lub bydła daje gospodarz na wypas oraz jakie są wzajemnie zobowiązania.
Nad całością czuwał watah, który otaczany był wielkim szacunkiem. Watah wskazywał miejsca na wypas, przyrządzał i wydawał jedzenie dla wszystkich pasterzy, on także wyrabiał bryndzę. Przy wypasie pomagali mu pasterze, którzy opiekowali się stadem. Zarówno watah, jak i pasterze, nosili napuszczone tłuszczem koszule, poczerniałe od dymu. Chroniły one przed pasożytami oraz były nieprzemakalne. Pasterze mieszkali w niewielkich szałasach zwanych kolibami (ryc.24). Często były one budowane na płozach, co ułatwiało ich przemieszczenie. Miało to istotne znaczenie, gdyż co pewien czas zmieniano miejsce wypasu. Według dawnej tradycji pasterskiej wszystkie ważniejszym czynnościom towarzyszyło granie trombit (ryc.24). Są to 3-metrowe drewniane trąby, na których granie wymaga niemałych umiejętności.
Na podstawie badań prowadzonych przez Jana Baszanowskiego, dotyczących dziejów polskiego handlu wołami w XVI-XVIII w. wynika, że na terenach bieszczadzkich wsi wypasano w przeszłości bydło stepowe, zaliczane do bydła rogatego, wywodzącego się od rasy turowej (ryc.24). Bydło stepowe charakteryzuje się jednolicie siwym ubarwieniem, o licznych odcieniach: płowym, popielatym, srebrzystym. U samców przez grzbiet przebiega zwykle ciemna pręga. Charakterystyczne są dla tej rasy długie rogi, dochodzące u byków i wołów do ok. 120 cm. Bydło to cechuje się ponadto wysokim wzrostem oraz dużą wagą, dochodzącą do 800 kg. Jest przy tym silne i wytrzymałe. Węgierskie bydło stepowe było wysoko cenioną siłą pociągową, dlatego też za pomocą jarzma zaprzęgano je do pługów i wozów.
woły sprzedawano jesienią na dorocznych targach w Lutowiskach. Stamtąd stada prowadzone były dalej wzdłuż tzw. szlaków wołowych, wiodących dolinami Sanu, Bugu i Wisły. Wiosną natomiast ponownie kupowano młode bydło po stronie węgierskiej , by przez lato wypasać je na połoninie. Z upływem lat również hodowla zwierząt uległa przemianom, a dawne rasy zastępowano nowymi. Kiedy w latach trzydziestych XX w. wędrowali tędy dwaj badacze - Jan Falkowski i Bazyli Pasznicki, odnotowali, że "Kazdy przeciętnie zamożny gospodarz posiada parę lub kilka sztuk bydła czerwonego (najczęściej łaciatego, czerwono-białego) dość nędznego i nie dającego wiele mleka (...) Dziś sprzedają też, ale są to, jak wyżej wspomniano, woły rasy czerwonej, dość małe, które zwłaszcza przy obecnym kryzysie nie osiągają nawet połowy tej ceny, co przedtem bydło siwe".


Tytuł: "Ścieżka dendrologiczno-historyczna "Berehy Górne" Przeowdnik"
Autor: Grażyna Holly, Beata Szary
Wydanie: I
Stron: 56
ISBN: 83-7308-636-6
Wydawnictwo: Ośrodek Naukowo-dydaktyczny Bieszczadzkiego Parku Narodowego
Ustrzyki Dolne 2005



Nieznane atrakcje http://www.grupabieszczady.pl/index.php?...Itemid=242

Ten post był ostatnio modyfikowany: 26-03-2012 06:59 PM przez lucyna.

29-09-2010 07:47 PM
Odwiedź stronę użytkownika Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
lucyna

*****


Postów: 935
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Sep 2010
Status: Offline
Post: #7
RE: Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

Hmm, mam mały dylemat. Czy powinnam pisać o ścieżce przyrodniczej "Jaworniki" wytyczonej przez BdPN? Jeżeli tak to w jakim zakresie przestawić jej walory? Prawdę powiedziawszy nie wiem czy postępuję słusznie skrobiąc te słowa. Ta trasa nie jest wytyczona w terenie, jest niedostępna dla turystów, można tam wejść tylko pod ścisłym nadzorem pracowników BdPN prowadzących zajęcia terenowe dla uczestników specjalnych programów przyrodniczych. Nie ma o niej wzmianki w internecie poza kilkoma bardzo ogólnymi zdaniami. Niewiele osób tam było, to mimo wszystko ostoja zwierzyny, wejście tam osób nieumiejących uszanować zasobów przyrody to pewne zagrożenie. Z drugiej strony na tej ścieżce kręcony był jeden z filmów przyrodniczych, bodajże jego autorem był Jacek Szarek. Pamiętam piękną scenę wewnątrz jodły, w dawnej gawrze niedźwiedziej. Ta ponad dwustulenia jodła nazywana jest czasami bramą do puszczy karpackiej. Okolice są naprawdę piękne, puszcza robi wrażenie ale ... No właśnie pozostałości jeszcze piękniejszych lasów widziałam poza parkiem. Smile
Oczywiście, nie ukazał się przewodnik po owej ścieżce. Bo i po co? Na pewno nie należy jej promować, można co najwyżej o niej wspomnieć. W takim zakresie w jakim udostępniają ją Parkowcy. Został wydany "Zeszyt ćwiczeń Ścieżka przyrodnicza "Jaworniki" opracowany przez: Tomasza Winnickiego, Barbarę Ćwikowską, Stanisława Kucharzyka, Ryszarda Prędkiego, Grzegorza Sitko. Jest on rozdawany wraz z innymi pomocami dydaktycznymi wszystkim uczestnikom lekcji. Umożliwia aktywny udział w warsztatach, samodzielne obserwacje i opisy przyrody.
Tematy ćwiczeń: mieszkańcy górskiego potoku, życie w oczku wodnym, ekosystem lasu łęgowego, procesy naturalne na gruntach porolnych, prawa mieszkańców puszczy, ślady bytowania i tropy mieszkańców puszczy karpackiej, rozmowy ze starą jodłą, buczyna karpacka, życie lasu bukowego i życie drzew, życie w martwym drewnie, gleba - siedlisko lasu bukowo-jodłowego, spontaniczna sukcesja czy przebudowa drzewostanu? .


Ten zeszyci to ćwiczenia, materiały dydaktyczne wykorzystywane przy prowadzeniu warsztatów przyrodniczych więc trudno mi je przedstawić wybierając w miarę interesujący i spójny rozdział. Ćwiczenia są pełne rysunków, rycin, schematów, tabelek, próśb o uzupełnienie tekstu itd. Ta ścieżka przedstawia bogactwo puszczy karpackiej ale nie jestem w stanie zeskanować opisów poszczególnych przystanków. Z "musu" przedstawię więc przystanek 11 poświęcony geologii. Pominę ikonki, które rozpoczynają każdy akapit.

"Przystanek 11
Gleba - siedlisko lasu bukowo-jodłowego.

Wybudowanie leśnej drogi stokowej spowodowało znaczne obciążenie zbocza, dlatego w strefie źródliskowej, w której teraz znajdujemy część gleby i zwietrzeliny skalnej zaczęła obsuwać się. W efekcie odsłonięty został profil gleby.
Przypatrzmy się glebie, w profilu której wyróżniamy kilka poziomów:
1. Poziom próchniczo-mineralny A o ciemnoszarej barwie tworzą ziarenka mineralne pochodzące z wietrzenia skał oraz próchnica - bardzo ważny element gleby, gdzie magazynowane są dostępne dla roślin składniki pokarmowe oraz woda. Poziom ten jest najsilniej penetrowany przez systemy korzeniowe roślin. występują tu bakterie, grzyby i liczne organizmy glebowe (edafon), które uczestniczą w przemianie obumarłej substancji organicznej.
2. Poziom brunatnienia B tworzą ziarenka mineralne (kwarc, glinokrzemiany) o charakterystycznej ciemnobrunatnej barwie. To związki żelaza nadają temu poziomowi ten kolor. Poziom jest dość zwięzły i wilgotny.
Poziom glejowy C zbudowany jest z bardzo drobnych ziarenek mineralnych pochodzących z wietrzenia łupków ilastych - skał o małej odporności. Poziom ten jest bardzo zbity. Drobny materiał skalny sprawia, ze gleba słabo przypuszczalna i nieporowata. Poziom posiada charakterystyczną sinordzawą barwę, co świadczy o tym, że związki żelaza ulegają utlenieniu w zetknięciu się z powietrzem. Bez dostępu tlenu poziom ten zachowałby kolor siny. Gleba daje się formować w wałeczki (spróbujmy), jest jednocześnie bardzo wilgotna i plastyczna. Na takim poziomie glebowym woda opadowa zwykle zatrzymuje się (stagnuje).
4. Poziom podłoża skalnego D) (skała macierzysta) w warunkach górskich Bieszczadów tworzy flisz karpacki. Zbudowany on jest z naprzemianlegle występujących warstw piaskowców, zlepieńców i łupków ilastych o różnej miąższości (grubości). W miejscu, gdzie się znajdujemy przeważają warstwy łupków ilastych. Występują również piaskowcowe wkładki z charakterystycznymi białymi polewami kalcytu (jego obecność w skale można wykryć polewając ją roztworem kwasu solnego).
Odporność skał na wietrzenie fizyczne czyli trwałość decyduje o głębokości gleby powstającej ze zwietrzeliny skalnej. Tam, gdzie w podłożu więcej jest kruchych łupków ilastych gleba jest głębsza. Płytka i kamienista gleba tworzy się tam, gdzie w podłożu znajduje się piaskowiec.

Każdy prawdziwy gleboznawca sam maluje profil odkrywki glebowej. W zamieszczonym niżej schemacie profilu używając wilgotnego materiału glebowego malujemy kolory odpowiadające poszczególnym profilom.

Gleba jaką opisaliśmy stanowi doskonałe siedlisko dla jodły. Pokrywa glebowa niżej położonej części leśnictwa Suche Rzeki (do 900-950 m n.p.m.) to głównie gleby brunatne wyługowane lub oglejone. Jodła dobrze radzi sobie w środowisku ciężkich, wilgotnych i stosunkowo głębokich gleb. Nie wolno więc dopuszczać do tworzenia drug stokowych, gdyż wtedy gleba ulega przesuszeniu i traci naturalne właściwości do gromadzenia wody (zdolności retencyjne)."


Tytuł: "Zeszyt ćwiczeń " Ścieżka przyrodnicza "Jaworniki"
Autorzy: Tomasz Winnicki, Barbara Ćwikowska, Stanisław Kucharzyk, Ryszard Prędki, Grzegorz Sitko
Wydanie:
Stron: 51
ISBN;
Wydawnictwo: Ośrodek Naukowo-Dydaktyczny Bieszczadzkiego Parku Narodowego
Ustrzyki Dolne 2004



Nieznane atrakcje http://www.grupabieszczady.pl/index.php?...Itemid=242

Ten post był ostatnio modyfikowany: 26-03-2012 09:58 PM przez lucyna.

29-09-2010 07:50 PM
Odwiedź stronę użytkownika Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
Mallaidh

*****


Postów: 3,683
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Aug 2008
Status: Offline
Post: #8
RE: Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

Ciekawa lektura, do przeczytania przed kolejną wizytą w Biesach.

Zbanowana powiadasz? Tu też da się to załatwić Wink choć pewnie nie za pisanie o Bieszczadach Wink


29-09-2010 07:57 PM
Odwiedź stronę użytkownika Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
lucyna

*****


Postów: 935
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Sep 2010
Status: Offline
Post: #9
RE: Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

Te przewodniki BdPN są naprawdę interesujące. Warto do nich zajrzeć. Kosztują niewiele, najtańszy 1.30 zł. Oprócz tego jest wiele bezpłatnych wydawnictw, niektóre z nich niezmiernie ciekawe i wartościowe. Można je otrzymać m.in. w Nadleśnictwach, w zarządach aprków krajobrazowych itd.



Nieznane atrakcje http://www.grupabieszczady.pl/index.php?...Itemid=242
29-09-2010 08:26 PM
Odwiedź stronę użytkownika Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
lucyna

*****


Postów: 935
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Sep 2010
Status: Offline
Post: #10
"Połonina Caryńska " ścieżka przyrodnicza

Połonina Caryńska

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych masywów w Bieszczadach jest Połonina Caryńska przepięknie prezentująca się wielkiej obwodnicy. Cieszy się dużą popularnością, część z turystów nazywa ją Cyce Carycy, ktoś nawet wymyślił trochę idiotyczną bajeczkę opowiadającą o tym jak to caryca Katarzyna w drodze do piekła zahaczyła biustem o Bieszczady i wyrzeźbiła tę czarowną górkę. Moim zdaniem pod względem przyrodniczym jest to jeden z najciekawszych masywów górskich. Wiedzie przez niego dwa szlaki: czerwony-główny beskidzki i zielony "przecinający w poprzek" szczyt. Jak to bywa w BdPN i tu część szlaków jest potraktowana jako ścieżki przyrodnicze. Jest to ważne, albowiem w naszym parku są bilety: tańsze na ścieżkę spacerową i droższe na szlak. Wejście na ścieżkę znajdują się w trzech miejscach: w Ustrzykach Górnych, Berehach Górnych i na Przełęczy Wyżniańskiej. Niestety, ta moim zdaniem, najbardziej ciekawa i zarazem najpiękniejsza część szlaku zielonego: szczyt-Przysłup Caryński nie jest potraktowana jako trasa przyrodnicza. To tam bardzo łatwo dokonywać ciekawych odkryć przyrodniczych, obserwować ślady bytowania zwierząt i tropy. Uwielbiam łazić po północnych stokach połonin, są dzikie. Oczywiście, należy uważać na granice parku narodowego albo mieć pozwolenie dyrektora BdPN na pozaszlakowe łażenie. To tam w ubiegłym roku w czasie oprowadzenia przyszłych leśników tylko w czasie jednej wędrówki dostrzegliśmy: żmije zygzakowate, zaznaczony teren przez kunę, orlika krzykliwego, kruki, poczuliśmy intensywny zapach pozostawiony przez jelenie, a przede wszystkim natknęliśmy się na przedziwny trop, którego nie mogliśmy identyfikować. Na szczęście przez moment byliśmy w zasięgu sieci i mogliśmy przesłać naukowcowi fotografię. Ku naszemu zaskoczeniu trop okazał się nałożonymi świeżymi śladami łapy wilka i rysia. Najpierw przeszedł wilk, a chwilę potem wieki kot.
Ścieżka przyrodnicza "Połonina Caryńska" oznakowana jest symbolem liścia buka, jedna z jej nitek ma 27 przystanków, a druga 8. Pierwszy przystanek głównej trasy znajduje się w Ustrzykach Górnych, a ostatni w Berehach Górnych. Druga nitka wiedzie ze szczytu na Przełęcz Wyżniańską. Jest pewna niezgodność pomiędzy opisem zawartym w przewodniku, a przebiegiem ścieżki w ternie. Jest to związane ze zmianą trasy kilka lat temu, BdPN ze względów ochronnych skorygował trasę.

Trasa
Przystanek 1. Brzeg Wołosatego - olszynka karpacka, kamieniec i potok 9640 m n.p.m.)
przystanek 2. Ślady zagrody i kolejki leśnej (660 m n.p.m.)
Przystanek 3. Olszynka porolna (680 m n.p.m.)
Przystanek 4. Sztuczna świerczyna (690 m n.p.m.)
Przystanek 5. Przejście przez potok (700 m n.p.m.)
Przystanek 6. Buczyna z podszytem leszczyny (710 m n.p.m.)
Przystanek 7. Wcios potoku (760 m n.p.m.)
Przystanek 8. Żyzna buczyna (830 m n.p.m.)
Przystanek 9. Zarastająca polana (950 m n.p.m.)
Przystanek 10. Rumowisko skalne i stary las 980 m n.p.m.)
Przystanek 11. Buczyna czosnkowa (1050 m n.p.m.)
Przystanek 12. Górna granica lasu (1060 m n.p.m.)
Przystanek 13. Różnorodność zbiorowisk połoninowych i ich sezonowa zmienność (1120 m n.p.m.)
Przystanek 14. Panorama ze szczytu i ochrona muraw alpejskich (1230 m n.p.m.)
Przystanek 15. Grehoty (gołoborza) (1220 m n.p.m.)
Przystanek 16. Wpływ ukształtowania i geologii stoku na zróżnicowanie zbiorowisk połoninowych (1240 m n.p.m.)
Przystanek 17. Ostaniec na grzbiecie połoniny (1270 m n.p.m.)
Przystanek 18. Panorama ze szczytu Połoniny Caryńskiej, zróżnicowanie roślinności naskalnej (1270 m n.p.m.)
Przystanek 19. Ziołorośle ze szczawiem alpejskim i źródełko (1210 m n.p.m.)
Przystanek 20. Ochrona zbiorowisk nieleśnych w Bieszczadzkim Parku Narodowym (1040 m n.p.m.)
Przystanek 21. Źródlisko (960 m n.p.m.)
Przystanek 22. Jałowczysko zarastające polanę (910 m n.p.m.)
Przystanek 23. Bogactwo gatunków na zarastającej polanie (830 m n.p.m.)
Przystanek 24. Porównanie trzech buczyn (820 m n.p.m.)
Przystanek 25. Potok (790 m n.p.m.)
Przystanek 26. Buczyna typowa - motyle żyjące w buczynach (770 m n.p.m.)
Przystanek 27. wieś Berehy Górne i cmentarz (760 m n.p.m.)

Druga nitka ścieżki
Przystanek 17 A. Regeneracja zbiorowisk połoninowych na dawnym szlaku i sztandarowe formy świerka (1210 m n.p.m.)
Przystanek 18 A. Górna granica lasu (1140 m n.p.m.)
Przystanek 19 A. Buczyna kwaśna na stromym zboczu (1100 m n.p.m.)
Przystanek 20 A. Zarastające borówczysko (1010 m n.p.m.)
Przystanek 21 A. Torfowisko niskie (950 m n.p.m.)
Przystanek 22 A. Psiara na suchym zboczu (900 m n.p.m.)
Przystanek 23 A. Ślady dawnej wsi (870 m n.p.m.)
Przystanek 24 A. Odsłonięcie - budowa fliszu karpackiego (860 m n.p.m.)

Tytuł: "Ścieżka przyrodnicza "Połonina Caryńska" Przewodnik"
Autor: Stanisław Kucharzyk, Ryszard Prędki
Wydanie: I
Stron: 73
ISBN: 83-88505-20-3
Wydawnictwo: Ośrodek Naukowo-Dydaktyczny Bieszczadzkiego Parku Narodowego
Ustrzyki Dolne 2000


cdn



Nieznane atrakcje http://www.grupabieszczady.pl/index.php?...Itemid=242

Ten post był ostatnio modyfikowany: 30-09-2010 05:59 PM przez lucyna.

30-09-2010 03:04 PM
Odwiedź stronę użytkownika Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
PiotrekDz
...
*****


Postów: 3,627
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Jan 2010
Status: Offline
Post: #11
RE: Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

Kiedyś do Sianek lazłem na nogach a podobno teraz można sobie dojechać bryczką. Prawda to?



Teroz w kazdym domu tranzystory grajom
Lejom wode lejom, ludzi ogłupiajom
30-09-2010 03:14 PM
Odwiedź stronę użytkownika Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
lucyna

*****


Postów: 935
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Sep 2010
Status: Offline
Post: #12
RE: Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

Prawda, w Tarnawie jest stanica Zachowawczej Hodowli Koni Huculskich, przebywają tu ogierki powyżej 6 miesiąca życia, ogiery i wałachy. To hucuły pracują wożąc turystów po Obniżeniu Górnego Sanu. Można też jeździć po okolicy w siodle.



Nieznane atrakcje http://www.grupabieszczady.pl/index.php?...Itemid=242
30-09-2010 03:18 PM
Odwiedź stronę użytkownika Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
PiotrekDz
...
*****


Postów: 3,627
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Jan 2010
Status: Offline
Post: #13
RE: Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

I to aż do samego Grobu Hrabiny tą bryczką się jedzie?

Słabo to już pamiętam ale były momenty, że tylko wąska ścieżka biegła wiec teraz jakąś drogę zrobiono?



Teroz w kazdym domu tranzystory grajom
Lejom wode lejom, ludzi ogłupiajom
30-09-2010 03:24 PM
Odwiedź stronę użytkownika Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
lucyna

*****


Postów: 935
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Sep 2010
Status: Offline
Post: #14
RE: Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

PiotrekDz napisał(a):
I to aż do samego Grobu Hrabiny tą bryczką się jedzie?

Słabo to już pamiętam ale były momenty, że tylko wąska ścieżka biegła wiec teraz jakąś drogę zrobiono?

Nie, tak daleko nie można dojechać. Tylko Tarnawa - Beniowa i Tarnawa - do potoku Niedźwiedziego. Nigdy nie korzystałam z bryczki więc nie wiem jak to wygląda w praktyce.
Szlak został przedłużony, teraz wiedzie do tzw. Źródeł Sanu.



Nieznane atrakcje http://www.grupabieszczady.pl/index.php?...Itemid=242
30-09-2010 06:16 PM
Odwiedź stronę użytkownika Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
TomaszRT

*****


Postów: 1,612
Grupa: Zarejestrowani
Dołączył: Jun 2009
Status: Offline
Post: #15
RE: Podkarpackie ścieżki dydaktyczne i spacerowe

lucyna napisał(a):
W punktach kasowych parku można nabywać tańsze bilety na ścieżki i droższe na szlaki turystyczne.


A wiesz skąd się bierze ta różnica i jakie są tego konsekwencje?


01-10-2010 02:06 PM
Znajdź wszystkie posty użytkownika Zacytuj ten post w odpowiedzi
Odpowiedz  Napisz temat 



Pokaż wersję do druku
Wyślij ten temat znajomemu
Subskrybuj ten temat | Dodaj ten temat do ulubionych

Skocz do: